Prof. Paolo Giubellino doktorem honoris causa PW

Wybitny fizyk cząstek elementarnych profesor Paolo Giubellino, który odegrał kluczową rolę w kształtowaniu współczesnych badań w fizyce jądrowej i fizyce cząstek, otrzymał doktorat honoris causa Politechniki Warszawskiej. Stanowi to wyraz uznania dla wkładu Profesora w rozwój tej dziedziny nauki, a także dla wieloletniej, owocnej i udanej współpracy z Politechniką Warszawską. Wręczenie doktoratu honoris causa odbyło się podczas uroczystego posiedzenia Senatu PW 6 maja 2026 roku w Gmachu Głównym Politechniki Warszawskiej. 

Prof. Krzysztof Zaremba, Rektor PW, zwrócił uwagę na szczególny moment, w jakim odbyła się uroczystość nadania prof. Giubellino honorowego tytułu doktora honoris causa naszej Uczelni. – Ten zaszczyt i wielką radość powiększa fakt, że spotykamy się w czasie szczególnym – w trakcie roku jubileuszu 200-lecia Politechniki Warszawskiej, który obchodzimy jako bezpośredni spadkobiercy Szkoły Przygotowawczej do studiów technicznych zainicjowana przez Stanisława Staszica w 1826 roku – mówił prof. Krzysztof Zaremba. To jednak niejedyna szczególna rocznica przypadająca w tym roku. 

– Prof. Giubellino to osoba wybitna, wnosząca znakomity wkład w rozwój swojej dziedziny naukowej. Dołączył do grona doktorów honoris causa Politechniki Warszawskiej, wśród których znajdują się również laureaci Nagrody Nobla, w tym prof. Maria Skłodowska-Curie. Wspominam o tym, gdyż w tym roku obchodzimy również setną rocznicę otrzymania doktoratu honoris causa naszej Uczelni przez tę wybitną polską uczoną, która jest twórczynią dziedziny, w której profesor Giubellino działa. To od niej wszystko się zaczęło – zaznaczył prof. Krzysztof Zaremba, Rektor PW.  

Obraz (old)

Prof. Zaremba podkreślił też, jak ważna jest współpraca i przyjaźń, jaką od lat prof. Giubellino darzy naszą Uczelnię, w szczególności Wydział Fizyki, z którego naukowcami miał już wielokrotnie okazję blisko współdziałać w ramach projektów. 

– Pana wsparcie dla osób pracujących i studiujących na tym Wydziale przekłada się na możliwości współpracy z najlepszymi zespołami eksperymentalnymi w zakresie fizyki jądrowej – powiedział Rektor PW. 

Naukowa przyjaźń

Laudację na cześć nowego doktora honorowego PW wygłosiła prof. dr hab. inż. Hanna Zbroszczyk z Wydziału Fizyki Politechniki Warszawskiej. Podkreśliła w niej szczególną relację, jaka łączy naszą Uczelnię, Wydział Fizyki i jego naukowców z profesorem Giubellino. Współpraca naukowa zaczęła się bowiem wiele lat temu, wkrótce po tym, jak grupa z Warszawy dołączyła do eksperymentu ALICE w CERN. W tym czasie Profesor pełnił funkcję zastępcy rzecznika (Deputy Spokesperson) eksperymentu.

– Ten moment jest nie tylko formalnym świętem akademickim, lecz także – dla mnie osobiście – ma głęboko znaczenie. Odzwierciedla on wiele lat współpracy zawodowej, wzajemnego zaufania oraz tego, co z dumą nazywam prawdziwą przyjaźnią naukową. Nasze drogi skrzyżowały się ponad dwie dekady temu, w czasie gdy Politechnika Warszawska stawiała pierwsze kroki w wielkoskalowej międzynarodowej współpracy w dziedzinie fizyki wysokich energii – wspominała prof. Hanna Zbroszczyk. – Od samego początku profesor Giubellino łączył naukową doskonałość z otwartością i hojnością. Jego wsparcie – zarówno instytucjonalne, jak i osobiste – odegrało kluczową rolę w integrowaniu naszego środowiska z globalnym krajobrazem badań naukowych. Z biegiem lat nasza współpraca przekształciła się w trwałe partnerstwo, przynoszące nie tylko istotne wyniki naukowe, lecz także kształcące nowe pokolenia badaczy.

Na przestrzeni lat współpraca ta zaowocowała znaczącymi osiągnięciami: powstał bogaty dorobek wspólnych publikacji, a także liczne prace magisterskie, inżynierskie i doktorskie. Być może jednak jeszcze ważniejszy był jej wkład w rozwój nowego pokolenia młodych badaczy, którzy dziś aktywnie uczestniczą w międzynarodowej społeczności naukowej. Profesor uczynił z tego jeden z priorytetów zarówno w ramach ALICE, jak i w GSI/FAIR, dla których ukuł określenie „Talent Factory”. 

Obraz (old)

Z dzisiejszej perspektywy szczególnie istotnym, przełomowym etapem tej współpracy był moment, w którym profesor Giubellino objął kierownictwo w ośrodku GSI Helmholtz Centre oraz FAIR. Rozszerzeniu współpracy towarzyszyły istotne kroki instytucjonalne. Podpisane w 2020 roku memorandum o współpracy między Politechniką Warszawską a GSI/FAIR, a następnie umowy umożliwiające wymianę studentów i pracowników, stworzyły solidne ramy dla trwałej kooperacji. Warto podkreślić, że wszystkie te inicjatywy mogły się rozwinąć dzięki silnemu wsparciu i osobistemu zaangażowaniu profesora Giubellino. Dziś Politechnika Warszawska aktywnie uczestniczy w trzech głównych międzynarodowych projektach: ALICE w CERN, HADES w GSI oraz CBM w FAIR. 

– Z mojej perspektywy ewolucja tej współpracy – od jej początków w CERN po obecną silną obecność w GSI i FAIR – doskonale ukazuje, jak długoterminowa współpraca naukowa może się rozwijać, dostosowywać i otwierać nowe horyzonty. Jest to współpraca oparta nie tylko na wspólnych celach badawczych, lecz także na zaufaniu, ciągłości oraz wyjątkowym duchu partnerstwa – dodała prof. Zbroszczyk. – Dzisiejsza uroczystość jest więc nie tylko wyrazem uznania dla wybitnej kariery naukowej. To także święto wieloletniej współpracy, wspólnych osiągnięć i trwałej przyjaźni. Symbolizuje ona głęboki wpływ, jaki jedna osoba może wywrzeć – nie tylko na rozwój danej dziedziny nauki, lecz także na całe środowisko współpracowników i studentów.

Obraz (old)

Głos zabrała także prof. Angela Bracco, Prezes Włoskiego Stowarzyszenia Fizyków. Podkreśliła, że tytuł przyznany prof. Giubellino jest wielką radością dla włoskiego środowiska fizyków, dla których Profesor jest wzorem, przewodnikiem i inspiracją. 

Wkład w rozwój fizyki wysokich energii

Pod koniec lat 80. i w latach 90. profesor Paolo Giubellino odegrał ważną rolę w pionierskim programie badań relatywistycznych zderzeń ciężkich jonów w CERN. W ramach tego programu wniósł istotny wkład w eksperymenty NA34 (HELIOS) oraz NA50. Z czasem podejmował coraz większą odpowiedzialność – od rozwoju zaawansowanych krzemowych systemów detekcyjnych po udział w projektowaniu eksperymentów i analizie danych. Jego praca nad technologią detektorów była szczególnie ważna w okresie, gdy krzemowe systemy śledzenia stawały się kluczowymi narzędziami do precyzyjnych pomiarów w zderzeniach o wysokiej wielokrotności. Eksperyment NA50 stał się kamieniem milowym w fizyce jądrowej wysokich energii. Profesor Giubellino odegrał również kluczową rolę w kształtowaniu eksperymentu ALICE od jego najwcześniejszych etapów, poprzez budowę i uruchomienie. 

– Odbierając to wyróżnienie, czuję się niezmiernie zaszczycony, szczególnie, że dzieje się to 100 lat po tym, jak to samo wyróżnienie otrzymała Maria Skłodowska-Curie. To wybitna naukowczyni – ona stworzyła naszą dziedzinę wiedzy, stworzyła ten świat i opisała nasze działania. Jest ikoniczną postacią w naszej pracy – podkreślił prof. Paolo Giubellino podczas uroczystości. 

Profesor nawiązał do tego, że odkrycia naukowe zapoczątkowane przez Marię Skłodowską-Curie m.in. w zakresie promieniowania, są stale rozwijane i znajdują zastosowania w coraz to nowych dziedzinach, mając wpływ na codzienne życie. Są obecne w nowych technologiach, medycynie, terapiach czy energetyce. Współczesnym wyzwaniem dla uczelni, zdaniem Profesora, jest stworzenie możliwości dla kolejnych pokoleń młodych ludzi, by mogli rozwijać technologie i wiedzę na ich temat. Użył tu stworzonego przez siebie zwrotu "talent factories", którymi w tym przypadku są właśnie uczelnie, ale dobrym przykładem jest też cała współpraca Profesora z naszą Uczelnią i naukowcami z Wydziału Fizyki oraz międzynarodowymi instytucjami. 

Obraz (old)

Po zakończeniu uroczystego posiedzenia Senatu, prof. Paolo Giubellino wygłosił także otwarty wykład pt. Frontiers of experimental nuclear physics. Wystąpienie miało miejsce na Wydziale Fizyki Politechniki Warszawskiej i zgromadziło licznie przybyłych studentów i pracowników PW.