Nauka i przemysł wspólnie dla bardziej zielonego wydobycia ropy

Jak połączyć wysoką skuteczność przemysłowych dodatków do ropy z troską o środowisko? Na to pytanie odpowiadają badania dr inż. Sabiny Wilkanowicz, prowadzone na styku nauki i przemysłu. Autorka, związana z Politechniką Warszawską Filią w Płocku oraz firmą Pachemtech, opracowała i przebadała ekologiczne dodatki do wydobycia ropy naftowej, które nie tylko skutecznie rozdzielają emulsje ropa–woda, ale też ograniczają korozję i wpisują się w wymagania środowiskowe dla obszarów szczególnie wrażliwych, takich jak akweny morskie. 

Badania dotyczyły nowej generacji biodegradowalnych demulgatorów, czyli substancji pomagających oddzielić wodę od ropy. To kluczowy proces w przemyśle naftowym, bo stabilne emulsje utrudniają transport surowca, zwiększają zużycie energii i sprzyjają korozji instalacji.

– Zależało mi na rozwiązaniu, które będzie jednocześnie skuteczne technologicznie i bezpieczniejsze dla środowiska – mówi autorka badań. – Dziś przemysł potrzebuje nie tylko wydajności, ale też innowacji zgodnych z zasadami zrównoważonego rozwoju.

To właśnie połączenie kilku funkcji w jednym dodatku jest jedną z największych zalet opracowanego rozwiązania. Badane preparaty nie tylko wspierały rozdział faz w układzie ropa–woda, ale także ograniczały korozję chemiczną stali nawet 2,5–3 razy, a w przypadku korozji mikrobiologicznej redukcja przekraczała 90 proc. w układach bakteryjnych. Oznacza to potencjalnie mniejsze zużycie chemikaliów, prostszą logistykę procesową i niższe koszty eksploatacji instalacji.  

– Najciekawsze było dla mnie to, że mogliśmy spojrzeć na problem szerzej niż tylko z perspektywy jednego parametru – mówi dr inż. Sabina Wilkanowicz. – Nie chodziło wyłącznie o samo rozbijanie emulsji, ale o stworzenie rozwiązania wielofunkcyjnego, które realnie odpowiada na potrzeby nowoczesnego przemysłu.

Ważny jest też wymiar aplikacyjny tych badań. Opracowane dodatki projektowano z myślą o wykorzystaniu w środowiskach szczególnie wrażliwych, w tym na obszarach morskich objętych ochroną. 

– To badania, które pokazują, że innowacja nie musi oznaczać kompromisu między skutecznością a odpowiedzialnością środowiskową – podsumowuje nasza badaczka. – Właśnie w takich rozwiązaniach widzę przyszłość współpracy nauki z przemysłem.

Projekt jest również dobrym przykładem skutecznej współpracy środowiska akademickiego z biznesem. Artykuł „Eco-additives for the crude oil extraction industry in protected marine areas” pokazuje, że innowacje mogą powstawać tam, gdzie wiedza naukowa spotyka się z doświadczeniem wdrożeniowym i potrzebami rynku. Sama autorka reprezentuje zarówno Politechnikę Warszawską, jak i firmę Pachemtech, a badania były powiązane z projektem dotyczącym innowacyjnych demulgatorów i inhibitorów korozji, współfinansowanym przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (projekt „Innowacyjne deemulgatory i inhibitory korozji poprawiające efektywność energetyczną ropy naftowej, gazu ziemnego i gazoliny oraz ograniczające zanieczyszczenie wód i ścieków w przemyśle rafineryjnym oraz wydobywczym” realizowany w ramach Działania 1.1: Projekty B+R przedsiębiorstw Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020. Umowa nr POIR.01.01.01-00-0377/17).