Projekty PW nagrodzone w konkursie NCN

Cztery projekty badawcze realizowane na Politechnice Warszawskiej otrzymały finansowanie w konkursie SONATA BIS 15 organizowanym przez Narodowe Centrum Nauki. Przyznane środki pozwolą na powołanie nowych zespołów badawczych oraz prowadzenie badań podstawowych.

Konkurs SONATA BIS jest skierowany do osób, które uzyskały stopień doktora w okresie od 5 do 12 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem. Jego celem jest powołanie nowego zespołu badawczego prowadzącego badania naukowe o charakterze podstawowym. Program umożliwia badaczkom i badaczom utworzenie własnej, niezależnej grupy badawczej oraz realizację ambitnych projektów trwających od 3 do 5 lat.

W 15. edycji konkursu SONATA BIS do NCN wpłynęło 481 wniosków opiewających na ponad 1,3 mld zł. Finansowanie otrzymało 70 projektów o łącznej wartości ponad 223,7 mln zł.  

Wśród wyróżnionych znalazły się cztery projekty z Politechniki Warszawskiej.

• [PHOT-OS] Bezsoczewkowa cyfrowa mikroskopia holograficzna z optycznym sekcjonowaniem i chemiczną specyficznością do obrazowania grubych i silnie rozpraszających próbek 

Kierownik projektu: dr hab. inż. Maciej Trusiak, Wydział Mechatroniki PW 
Kwota dofinansowania: 2 920 680 zł

Projekt „[PHOT-OS] Bezsoczewkowa cyfrowa mikroskopia holograficzna z optycznym sekcjonowaniem i chemiczną specyficznością do obrazowania grubych i silnie rozpraszających próbek” ma na celu opracowanie nowego typu mikroskopu obliczeniowego, który łączy ogromne pole widzenia i prostotę bezsoczewkowej holografii z możliwością „zaglądania w głąb” skrawków tkanek i hodowli komórkowych oraz rozróżniania ich składu chemicznego – bez barwienia i bez skomplikowanej optyki. Osiągnite to zostanie na drodze numerycznej rekonstrukcji z wielu hologramów z "kodowanym" oświetleniem, wykorzystując zestaw specjalnych wzorów, oraz zjawisko selektywnego fototermalnego pobudzania w średniej podczerwieni. Pozwoli to uzyskiwać trójwymiarowe mapy dużych obszarów tkanek, jednocześnie pokazujące strukturę i skład chemiczny, na przykład rozkład lipidów i białek. W efekcie technologia może przesunąć granice bezznacznikowego obrazowania chemicznego w silnie rozpraszających ośrodkach, otwierając nowe możliwości ilościowych badań obrazowych neurodegeneracji na dużych skrawkach mózgu, a także szybkich analiz organoidów i hodowli komórkowych.

• Wzrost epitaksjalny materiałów warstwowych na germanie dla efektywnej integracji półprzewodników 2D/3D 

Kierownik projektu: dr Iwona Elżbieta Pasternak, Wydział Fizyki PW 
Kwota dofinansowania: 4 034 540 zł

Projekt ma na celu wykazanie możliwości tworzenia struktur hybrydowych łączących najlepsze cechy materiałów trój i dwuwymiarowych dla elektroniki przyszłości. W przypadku powodzenia wyniki badań mogą znaleźć zastosowanie w tworzeniu wydajnych, szybkich i wszechstronnych urządzeń nowej ery, od komputerów, przez energooszczędne systemy komunikacyjne, po nowatorskie urządzenia optoelektroniczne.

• PRECISE: Zwiększenie strumienia protonów dla eksperymentów typu fixed target z użyciem kryształów w LHC 

Kierownik projektu: dr Marcin Patecki, Wydział Fizyki PW 
Kwota dofinansowania: 1 279 170 zł

Wielki Zderzacz Hadronów bada fundamentalne prawa przyrody poprzez zderzanie wiązek protonów poruszających się z prędkością bliską prędkości światła. Jednak nie wszystkie protony biorą udział w tym procesie, część z nich dryfuje na obrzeża wiązki i zazwyczaj jest usuwana i bezpowrotnie tracona. Projekt proponuje ideę odzyskiwania i przekierowywania protonów przy pomocy precyzyjnie wygiętych kryształów krzemowych, oferując nowatorskie i oszczędne podejście do fizyki wysokich energii.

• Opracowanie procedur bioanalitycznych do oceny wpływu leków przeciwdepresyjnych na jednostkę nerwowo naczyniową NVU z uwzględnieniem metabolizmu wątrobowego w modelu Organ on Chip 

Kierownik projektu: dr inż. Agnieszka Żuchowska, Wydział Chemiczny 
Kwota dofinansowania: 3 390 380 zł

Depresja jest jedną z głównych przyczyn niepełnosprawności na świecie, dotykającą ponad 350 milionów osób i stanowiącą istotne wyzwanie dla współczesnych systemów ochrony zdrowia. W ramach projektu opracowana zostanie innowacyjna platforma typu multi Organ on Chip, integrująca model jednostki naczyniowo nerwowej z metabolizmem wątrobowym, umożliwiająca szybką oraz fizjologicznie adekwatną ocenę skuteczności leków przeciwdepresyjnych oraz ich przenikania przez barierę krew mózg. Opracowana technologia dostarczy nowej generacji narzędzi bioanalitycznych, wspierających bardziej wiarygodne i efektywne badania przedkliniczne terapii psychiatrycznych oraz przyspieszających rozwój skutecznych metod leczenia.