A control oriented strategy of disruption prediction to avoid the configuration collapse of tokamak reactors
Celem syntezy termojądrowej jest produkcja energii elektrycznej poprzez łączenie lekkich jąder w plazmie o wysokiej temperaturze. Najbardziej obiecująca droga do fuzji termojądrowej przewiduje zamknięcie takich plazm za pomocą pól magnetycznych, których najczęściej badaną konfiguracją jest tokamak.
Jednym z głównych wyzwań stojących na drodze do reaktora komercyjnego są gwałtowne zerwania sznura plazmowego (z ang. disruptions), które występują we wszystkich urządzeniach tokamakowych.
W niniejszej pracy przestawiono, w jaki sposób, wdrażając nowatorskie metody analizy tysięcy eksperymentów przeprowadzonych w reaktorze JET, zbadano charakter różnych form tych zjawisk. Badania obejmowały szeroki zakres izotopowych składów paliwa – od wodoru po tryt, w tym kluczową kampanię D-T.
Opracowano nowatorskie podejście do detekcji zagrożenia, które pozwala określić zarówno prawdopodobieństwo wystąpienia zakłócenia, jak i czas pozostały do jego nastąpienia. Wykorzystane metody są adaptacyjne i mogą być stosowane w czasie rzeczywistym.
Uzyskane wyniki wskazują, że możliwe jest opracowanie opartych na fizyce narzędzi do prognozowania i kontroli zakłóceń zachodzących w plazmie, co pozwoli wdrożyć realistyczne strategie ich unikania i zapobiegania nim, spełniające wymagania stawiane przyszłym generacjom urządzeń termojądrowych.
Artykuł:
Nature Communications
Autorzy z PW:
Elżbieta Fortuna-Zaleśna, Łukasz Ciupiński
Dyscyplina:
Rok wydania: