Zanieczyszczenie gleb ropą naftową wciąż stanowi poważny problem środowiskowy, zwłaszcza w przypadku gleb zasadowych o dużej zawartości frakcji ilastej, w których silna adsorpcja i ograniczona dostępność składników pokarmowych utrudniają rozkład zanieczyszczeń przez mikroorganizmy. Dotychczas stosowane metody remediacji, w tym dodawanie biowęgla, wermiremediacja oraz stosowanie nawozów organiczno-mineralnych, dawały obiecujące wyniki jednak ich skuteczności w warunkach zasadowych pozostają słabo poznane. W niniejszym badaniu oceniono i porównano skuteczność nawozu organiczno-mineralnego otrzymanego z osadów ściekowych, biowęgla oraz wermiremediacji z wykorzystaniem dżdżownic Eisenia fetida/E. andrei w remediacji zanieczyszczonych ropą naftową gleb zasadowych o dużej zawartości frakcji ilastej (pH 8,0–8,6). Podczas 6-miesięcznej inkubacji monitorowano całkowitą zawartość węglowodorów ropopochodnych (TPH), zawartość wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (PAHs), aktywność dehydrogenaz (DHA), zasobność gleby w składniki pokarmowe oraz zmiany stężeń metali ciężkich. Spośród badanych wariantów zastosowanie nawozu organiczno-mineralnego przyniosło najlepszy efekt: zmniejszyło zawartość TPH maksymalnie o 64%, a PAHs o 59%, jednocześnie zwiększając aktywność mikroorganizmów, poprawiając biodostępność składników pokarmowych i zobojętniając odczyn gleby. Biowęgiel był mniej skuteczny w rozkładzie węglowodorów, lecz lepiej adsorbował metale ciężkie i stabilizował węgiel w glebach, natomiast stosowanie dżdżownic zwiększało aktywność dehydrogenaz i usprawniało obieg składników pokarmowych, ale wykazywało zmienną skuteczność usuwania węglowodorów. Analizy wielowymiarowe potwierdziły, że potencjał dodatków organiczno-mineralnych w zrównoważonej rekultywacji gleb oraz w zastosowaniach związanych z gospodarką o obiegu zamkniętym. Sugerują zarazem, że przyszłe badania powinny koncentrować się na weryfikacji skuteczności tych rozwiązań w badaniach terenowych oraz na optymalizacji zintegrowanych metod łączących mechanizmy chemiczne, biologiczne i fizyczne.