Przejdź do treści

Publikacje

Wartość? 200 punktów

Publikacje to nieodłączna część pracy naukowców. To publikacje opisują i podsumowują dorobek badawczy, często wielomiesięczny albo nawet wieloletni wysiłek, budują pozycję naukowców i całych zespołów. Są także elementem ewaluacji – oceny konkretów osób, a co za tym udzie – całych dyscyplin.

Na poniższej liście prezentujemy najwyżej punktowane publikacje (czyli takie za 200 punktów), w które wkład mieli naukowcy z Politechniki Warszawskiej. Wykaz obejmuje dane od początku 2023 roku.

A-I-RAVEN and I-RAVEN-Mesh: Two New Benchmarks for Abstract Visual Reasoning

Badamy zdolność sieci neuronowych do generalizacji i transferu wiedzy w rozumowaniu z obrazów, korzystając z progresywnych matryc Ravena. Wprowadzamy dwa nowe zbiory danych do badania generalizacji (A-I-RAVEN) i transferu wiedzy (I-RAVEN-Mesh). Ewaluacja 13 modeli uczenia głębokiego wykazuje ich ograniczenia w rozważanych problemach.

Materiał konferencyjny:

Proceedings of the Thirty-Fourth International Joint Conference on Artificial Intelligence (IJCAI-25)

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Mikołaj Małkiński, Jacek Mańdziuk

Arctic-TILT. Business Document Understanding at Sub-Billion Scale

Istotna część pracy którą deleguje się do Dużych Modeli Języka tyczy się odpowiadania na pytania związane z treścią dokumentu w formacie PDF bądź zeskanowanego. Wprowadzamy model Arctic-TILT, o którym wykazujemy, że osiąga jakość porównywalną z modelami 1000x większymi. Można do wystroić oraz zainstalować na pojedynczej karcie GPU 24Gi, minimalizując koszt operacyjny bez straty jakości, będąc w stanie procesować do 400k tokenów. Model osiąga wyniki klasy SOTA na siedmiu różnych zadaniach rozumienia dokumentów, a także gwarantuje wiarygodne skalowanie poziomu ufności i szybką inferencję, które są kluczowe dla procesowania plików w dużej skali bądź w środowiskach wymagających niskich opóźnień.

Materiał konferencyjny:

Proceedings of the 63rd Annual Meeting of the Association for Computational Linguistics (Volume 6: Industry Track)

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Paweł Józiak

Rethinking Visual Counterfactual Explanations Through Region Constraint

Wizualne wyjaśnienia kontrfaktyczne (VCE) zyskały ostatnio ogromną popularność jako narzędzie do wyjaśniania procesu podejmowania decyzji przez klasyfikatory obrazów. Trend ten jest w dużej mierze motywowany tym, co te wyjaśnienia obiecują dostarczyć - wskazać semantycznie znaczące czynniki, które zmieniają decyzję klasyfikatora. Twierdzimy jednak, że obecne najnowocześniejsze podejścia nie zawierają kluczowego komponentu - ograniczenia regionu - którego brak uniemożliwia wyciągnięcie jednoznacznych wniosków, a nawet może prowadzić do błędnego rozumowania z powodu zjawisk takich jak błąd potwierdzenia. Aby rozwiązać problem poprzednich metod, które modyfikują obrazy w bardzo splątany i szeroko rozproszony sposób, proponujemy VCE z ograniczeniami regionalnymi (RVCE), które zakładają, że tylko wstępnie zdefiniowany region obrazu może zostać zmodyfikowany w celu wpłynięcia na przewidywania modelu. Aby efektywnie próbkować z tej podklasy VCE, proponujemy Region-Constrained Counterfactual Schrödinger Bridge (RCSB), adaptację wykonalnej podklasy mostów Schrödingera do problemu warunkowego inpaintingu, gdzie sygnał warunkujący pochodzi z interesującego klasyfikatora. Oprócz ustanowienia nowego state-of-the-art z dużym marginesem, rozszerzamy RCSB, aby umożliwić dokładne rozumowanie kontrfaktyczne, w którym predefiniowany region zawiera tylko interesujący czynnik, i włączając użytkownika do aktywnej interakcji z RVCE poprzez ręczne predefiniowanie regionów.

Materiał konferencyjny:

International Conference on Representation Learning 2025 (ICLR 2025)

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Przemysław Biecek

SeFNet: Linking tabular datasets with semantic feature nets

Tabelaryczne zbiory danych odgrywają znaczącą rolę w szerokim zakresie aplikacji uczenia maszynowego. Jednakże, mimo że często dotyczą one podobnych problemów, tabelaryczne zbiory danych są zwykle traktowane jako samodzielne zadania. Możliwości wykorzystania wcześniej rozwiązanych problemów są ograniczone ze względu na brak ustrukturyzowanych informacji kontekstowych o ich cechach oraz brak zrozumienia zależności między nimi. Aby przezwyciężyć to ograniczenie, proponujemy nową metodologię o nazwie Semantic Feature Net (SeFNet), przechwytującą semantyczne znaczenie analizowanych cech tabelarycznych. Wykorzystując istniejące ontologie i wiedzę dziedzinową, SeFNet otwiera nowe możliwości dzielenia się spostrzeżeniami między różnymi zadaniami predykcyjnymi. Jedną z takich możliwości jest miara podobieństwa semantycznego opartego na ontologii zbioru danych (DOSS), która określa ilościowo podobieństwo między zbiorami danych przy użyciu relacji między ich cechami. W tym artykule przedstawiamy przykład zastosowania sieci SeFNet przygotowanej dla zbioru zadań predykcyjnych w opiece zdrowotnej, z relacjami cech pochodzącymi z ontologii SNOMED-CT. Proponowana metodologia SeFNet i towarzysząca jej miara DOSS rozwiązują problem ograniczonych informacji kontekstowych w tabelarycznych zbiorach danych. Włączając wiedzę dziedzinową i ustanawiając relacje semantyczne między cechami, zwiększamy potencjał meta-uczenia się i umożliwiamy dzielenie się cennymi spostrzeżeniami w różnych zadaniach predykcyjnych.

Artykuł:

Information Fusion

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Katarzyna Woźnica, Przemysław Biecek

Experimental technique for evaluating ADC aperture jitter in the frequency domain

Wewnętrzna niepewność czasowa przetworników analogowo-cyfrowych (ADC), zwykle określana jako niepewność momentu próbkowania (ang. aperture jitter), jest najczęściej podawana przez producentów jako pojedyncza wartość liczbowa reprezentująca całkowitą skuteczną wartość RMS. W zastosowaniach wąskopasmowych istotna jest jednak jedynie część szumu fazowego, która wpływa na akwizycje analizowanych danych. W niniejszej pracy przedstawiono kompleksowe eksperymentalne podejście  do charakteryzowania szumu fazowego niepewności momentu próbkowania w dziedzinie częstotliwości. Wykorzystany układ pomiarowy opiera się na dwóch identycznych kanałach ADC, wykonujących pomiary w schemacie próbkowania non-IQ, co pozwala na oddzielne zidentyfikowanie szumu fazowego skorelowanego i nieskorelowanego. Zbadano również wpływ szumu dodawanego przez stopień wejściowy i uwzględniono go w proponowanej procedurze pomiarowej. Metodologię zastosowano do scharakteryzowania komercyjnego przetwornika analogowo-cyfrowego. Zmierzono szum biały na poziomie −147,71 dBc/Hz oraz szum migotania na poziomie −113,81 dBc/Hz. Zmierzona wartość niestabilności czasowej wejścia, scałkowana w pełnym zakresie pasma Nyquista, jest zgodna z wartością RMS podaną przez producenta.

Artykuł:

Measurement

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Krzysztof Marek Czuba, Bartosz Gąsowski, Maciej Grzegrzółka

The Role of Lone Pairs in Fast Oxide Ion Conduction in Rhombohedral Bi0.8Pr0.2O1.5

Przewodnik jonów tlenkowych Bi₀,₈Pr₀,₂O₁,₅ wykazuje wyjątkową przewodność jonową, wynoszącą 0,8 S cm⁻¹ w temperaturze 800 °C, co wynika z warstwowej struktury romboedrycznej materiału oraz unikalnej interakcji między stereochemicznie aktywnymi parami elektronowymi bismutu a ruchliwymi jonami tlenkowymi. W niniejszej pracy łączymy analizę za pomocą metody Reverse Monte Carlo (RMC) danych uzyskanych z całkowitego rozpraszania neutronów z metodologią dynamiki molekularnej ab initio, aby wyjaśnić rolę par elektronowych Bi³⁺ 6s² w transporcie jonów podczas przejścia fazowego β₂ ↔ β₁. Wykazujemy, że przejście to charakteryzuje się przemieszczeniem jonów tlenkowych do przerwy van der Waalsa oraz równoczesną reorientacją jednostek BiO₄ na krawędziach bloków fluorytowych, co ułatwia zwiększoną ruchliwość jonów tlenkowych poprzez dodatkowe ścieżki przewodzenia. Wyniki te ustanawiają mechanistyczne powiązanie między stereochemią par elektronowych a transportem jonów w wysokich temperaturach, oferując nowe zasady projektowania zaawansowanych elektrolitów stałych opartych na ciężkich pierwiastkach grupy p.

Artykuł:

Chemistry of Materials

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Jan Jamroz, Marcin Kryński, Marcin Małys, Franciszek Krok, Wojciech Wróbel

Dyscyplina:

Cesium Lead Chloride as an Artificial Solid Electrolyte Interphase for Enhanced Anode Protection in Lithium Metal Batteries

Metaliczny lit ma potencjał dalszego zwiększenia gęstości energetycznej akumulatorów litowych. Jednak jego niestabilność w konwencjonalnych elektrolitach ciekłych, prowadząca do niskiej sprawności kulombowskiej, ogranicza jego praktyczne zastosowania. Celem opisanych badań, było opracowanie prostej, taniej metody nakładania kroplowego (drop-casting) prowadzącej do utworzenia sztucznej warstwy SEI (solid electrolyte interphase) na powierzchni litu z wykorzystaniem chlorku cezu ołowiowego (CsPbCl₃). Ta nieorganiczna powłoka ochronna zwiększa stabilność granicy faz między anodą litową a elektrolitem ciekłym, skutecznie redukując typowe mechanizmy degradacji materiału elektrodowego. Badania przeprowadzone dla symetrycznych ogniw Li||Li z powłoką CsPbCl₃-Li wykazały ich stabilność cykliczną przez 600 godzin przy gęstości prądu 1 mA/cm² i pojemności 1 mAh/cm². W połączeniu z katodami LiFePO₄ (LFP) o masie 7,5 mg/cm², ogniwa CsPbCl₃-Li||LFP zachowały 99,46% pojemności przy prądzie 1C przez 250 cykli, przewyższając wydajnością ogniwa z niepowlekanymi anodami litowymi. Potwierdzono zatem, że zastosowanie technologii powlekania anod litowych cienkimi warstwami perowskitów stanowi obiecujące rozwiązanie dla stabilizacji metalicznego litu i umożliwia dalszy rozwój prac nad ładowalnymi akumulatorami z metalicznym litem o wysokiej gęstości energetycznej.

Artykuł:

Chemistry of Materials

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Władysław Wieczorek, Janusz Lewiński

Dyscyplina:

Unified generalized universal equation of states for magnetic Co, Cr, Fe, Mn and Ni: an approach for non-collinear atomistic modelling

Pomimo intensywnych badań nad właściwościami magnetycznymi metali przejściowych z szeregu 3d, prowadzonych zarówno z perspektywy badań podstawowych, jak i zastosowań praktycznych, nadal nie istnieje podejście modelowe umożliwiające opis stabilności faz magnetycznych i strukturalnych wszystkich tych pierwiastków w ramach jednolitego formalizmu. W niniejszej pracy proponujemy jakościowe udoskonalenie uogólnionej wersji Uniwersalnego Równania Stanu (Generalisation of the Universal Equation of States, GUES), przedstawionej przez nas wcześniej i opracowanej oraz przetestowanej dla struktur kubicznych w żelazie. Obecnie GUES rozszerzono na inne magnetyczne pierwiastki przejściowe z szeregu 3d oraz różne typy sieci krystalicznych; analizie poddano Co, Cr, Mn i Ni, uwzględniając zarówno struktury kubiczne, jak i heksagonalne, a także konfiguracje ferromagnetyczne (FM) i antyferromagnetyczne (AFM). Opracowano obszerną bazę danych, która posłużyła do dopasowania wszystkich parametrów i funkcji dla rozważanych pierwiastków. Aktualna wersja GUES integruje dwa wcześniej odrębne podejścia dla konfiguracji FM i AFM, umożliwiając obliczenia niekolinearne, które przetestowano dla Co, Cr, Fe, Mn i Ni. Zaproponowane podejście jest spójne z modelem Stonera magnetyzmu pasmowego oraz z aproksymacją Ginzburga–Landaua stosowaną w metodzie rozwinięcia klastrowego magnetyzmu, a także z opisem magnetyzmu niekolinearnego w ramach hamiltonianów Heisenberga–Landaua. Istotnym elementem modelu jest również uwzględnienie efektów magnetoobjętościowych, kluczowych dla zrozumienia właściwości defektów w materiałach magnetycznych. Przedstawiona praca otwiera możliwość opracowania nowej klasy magnetycznych potencjałów międzyatomowych przeznaczonych do symulacji niekolinearnych, opartych na formalizmie GUES. (Rysunki zamieszczone w artykule są dostępne w wersji kolorowej wyłącznie w wydaniu elektronicznym).

Artykuł:

npj Computational Materials

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Jan Wróbel

Drop friction on textured lubricant-coated surfaces

Zrozumienie tarcia kropli na powierzchniach posiadających mikrostrukturę ma istotne znaczenie dla mikrofluidyki oraz układów typu lab-on-a-chip. W niniejszej pracy badaliśmy tarcie kropli na mikro-słupkach pokrytych filmem olejowym, systematycznie zmieniając wysokość i gęstość struktur. Najpierw mierzyliśmy siłę tarcia kropli poruszającej się przy użyciu czujnika siły o czułości ±0,1 μN. Pomiary wykazały, że tarcie kropli na wysokich, gęstych strukturach jest porównywalne z tarciem kropli na niskich strukturach (2μm), co sugeruje obecność filmu Landau–Levicha–Derjaguina (LLD) pod poruszającą się kroplą. Następnie zweryfikowano pomiar siły poprzez oszacowanie grubości warstwy smaru metodą interferometrii światła białego. Dodatkowo zwizualizowano film smarujący pod kroplą przy użyciu mikroskopii interferencyjnej w kontraście odbicia (RICM). Zastosowanie tych trzech niezależnych technik diagnostycznych wzajemnie się uzupełnia i potwierdza, że krople poruszają się po warstwie filmu na wysokich, gęstych słupkach, natomiast ślizgają się po wierzchołkach geometrii wysokich, rzadko rozmieszczonych, przy czym krytyczna gęstość wymuszająca tę zmianę tarcia wynosi około 50%. Wyniki eksperymentalne pokazują ponadto, że tarcie na mikrootworach i mikropilarach jest porównywalne przy tej samej frakcji powierzchni stałej. Uzyskane wyniki przeczą wcześniejszym pracom, w których stwierdzono brak warstwy oleju na wysokich słupkach, a jednocześnie pogłębiają obecne rozumienie mechanizmów tarcia kropli i dostarczają wytycznych projektowych umożliwiających sterowanie tarciem kropli w zastosowaniach mikrofluidycznych.

Artykuł:

ACS Applied Materials & Interfaces

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Michał Remer 

Wetting Ridge Growth Dynamics on Textured Lubricant-Infused Surfaces

Zrozumienie oddziaływań między kroplą a powierzchnią ma szerokie znaczenie dla mikro mechaniki płynów oraz układów typu lab-on-a-chip. W odróżnieniu od kropli spoczywających na klasycznych, teksturowanych powierzchniach superhydrofobowych wypełnionych powietrzem, kroplom wody na nowoczesnych powierzchniach impregnowanych środkiem smarnym SLIPS/LIS towarzyszy osiowosymetryczny, pierścieniowy wał zwilżający, którego pochodzenie i charakter nie zostały dotąd jednoznacznie wyjaśnione. Powszechnie uważa się, że kluczową rolę w gromadzeniu oleju smarnego w pobliżu podstawy kropli i formowaniu wału zwilżającego odgrywa nierównowaga sił międzyfazowych działających wzdłuż linii kontaktu. W niniejszej pracy przeprowadzono doświadczalną analizę oraz numeryczne modelowanie wału zwilżającego, opracowując analityczny model geometryczny opisujący jego ustalony kształt, który został zweryfikowany poprzez eksperymenty i symulacje numeryczne, a wyniki tego modelu pokazują, że w stanie ustalonym promień wału zwilżającego jest o około 30% większy od promienia kropli, wysokość wału sięga połowy promienia kropli, jego objętość stanowi około połowy objętości kropli, a kształt wału nie zależy od lepkości oleju użytego do impregnacji. Uzyskane wnioski znacznie pogłębiają aktualne rozumienie mechanizmów dynamiki wału zwilżającego na powierzchniach typu SLIPS/LIS.

Artykuł:

ACS Applied Materials & Interfaces

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Tomasz Kułakowski

Direct Measurement and Modeling of Wrapping Layer on Lubricant-Infused Surfaces

Nowoczesne powierzchnie impregnowane lubrykantem (powierzchnie SLIPS/LIS) ograniczają siły na linii kontaktu, co pozwala na dużą mobilność ustawionych na nich kropli wody oraz wyjątkowo niskiego tarcia powstającego podczas ich przemieszczana się. Charakterystyczną powierzchni SLIPS/LIS jest powstawanie warstwy otulającej kroplę, w postaci nanometrycznej warstwy oleju, jednak mechanizm jej powstawania oraz czynniki decydujące o jej grubości nie są dotąd w pełni poznane. W niniejszej pracy przedstawiono model teoretyczny grubości warstwy otulającej opierający się na równowadze dwóch konkurujących efektów: ciśnieniu Laplace’a wynikającego z krzywizny powierzchni międzyfazowej oraz ciśnieniu rozwarstwiającemu wywołanego oddziaływaniami van der Waalsa. Model został eksperymentalnie zwalidowany. Do bezpośredniej wizualizacji i pomiaru grubości warstwy otulającej zastosowano technikę PLIF (Planar laser-induced fluorescence), obejmującą szeroki zakres promieni kropli, lepkości lubrykantu oraz jego grubości użytej do impregnacji teksturowanego podłoża. Wyniki wskazują, że grubość warstwy otulającej nie zależy od lepkości oleju ani od jego początkowej grubości, natomiast skaluje się ona wraz z promieniem kropli zgodnie w sposób potęgowy. Po potwierdzeniu poprawności modelu poprzez zgodność jego przewidywań z wynikami eksperymentów oszacowano objętość warstwy otulającej, a także objętość wału zwilżającego na podstawie ustalonego kształtu menisku olejowego w pobliżu podstawy kropli. Przeprowadzona analiza wykazała, że objętość oleju w warstwie otulającej jest o cztery rzędy wielkości mniejsza niż objętość wału zwilżającego, co wskazuje, że pierścieniowy wał zwilżający stanowi główne źródło ubytku środka smarnego podczas ruchu kropli, a uzyskane wyniki pogłębiają rozumienie dynamiki warstwy otulającej oraz jej wpływu na zużycie środka smarnego.

Artykuł:

ACS Applied Materials & Interfaces

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Tomasz Kułakowski 

Inverted azolophanes: alternant o-heteroarene/p-arene macrocycles

Z wykorzystaniem reakcji Debusa–Radziszewskiego otrzymano osiem makrocykli opartych na imidazolu, zaczynając od cyklotetrabenzilu. Trzy analogiczne związki z pierścieniem oksazolowym zsyntetyzowano metodą Davidsona, używając estrów cyklotetrabenzoiny. Makrocykle nazwano „odwróconymi azolofanami”, ponieważ grupy azolowe są skierowane na zewnątrz centralnego pierścienia — odwrotnie niż w typowych, wcześniej badanych azolofanach.

Dla pięciu makrocykli uzyskano struktury krystaliczne, które pokazują, że 24‑członowy pierścień centralny i cztery pierścienie azolowe leżą prawie w jednej płaszczyźnie. Choć formalnie możliwe byłoby występowanie antyaromatycznego prądu paratropowego obejmującego całą, 24‑członową obwiednię makrocyklu, w praktyce występują prądy diatropowe zlokalizowane w mniejszych, pięcio‑ i sześcioczłonowych pierścieniach.

Kwadratowy kształt makrocykli z pierścieniami azolowymi na wierzchołkach oraz ich sztywna, stabilna geometria sugerują, że mogą one dobrze sprawdzić się jako tetragonalne elementy budulcowe do syntezy większych, uporządkowanych struktur.

Artykuł:

Chemical Science

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Paweł Wieczorkiewicz

Dyscyplina: