Przejdź do treści

Publikacje

Wartość? 200 punktów

Publikacje to nieodłączna część pracy naukowców. To publikacje opisują i podsumowują dorobek badawczy, często wielomiesięczny albo nawet wieloletni wysiłek, budują pozycję naukowców i całych zespołów. Są także elementem ewaluacji – oceny konkretów osób, a co za tym udzie – całych dyscyplin.

Na poniższej liście prezentujemy najwyżej punktowane publikacje (czyli takie za 200 punktów), w które wkład mieli naukowcy z Politechniki Warszawskiej. Wykaz obejmuje dane od początku 2023 roku.

Active Visual Exploration Based on Attention-Map Entropy

Aktywne eksplorowanie wzrokowe rozwiązuje problem ograniczonych możliwości sensorów w rzeczywistych scenariuszach, gdzie kolejne obserwacje są aktywnie wybierane na podstawie otoczenia. Aby poradzić sobie z tym problemem, wprowadzamy nową technikę o nazwie Entropia Mapy Uwagi (AME). Wykorzystuje ona wewnętrzną niepewność modelu opartego na transformatorach do określenia najbardziej informatywnych obserwacji. W przeciwieństwie do istniejących rozwiązań, nie wymaga dodatkowych składników funkcji straty, co upraszcza proces treningu. Poprzez eksperymenty, które naśladują sensory podobne do siatkówki oka, pokazujemy, że taki uproszczony trening znacząco poprawia wyniki rekonstrukcji, segmentacji i klasyfikacji na dostępnych publicznie zbiorach danych.

Materiał konferencyjny:

Elkind Edith (red.): Proceedings of the Thirty-Second International Joint Conference on Artificial Intelligence, Macao, SAR, 19-25 August 2023, 2023, International Joint Conferences on Artificial Intelligence

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Tomasz Trzciński

Adapt Your Teacher: Improving Knowledge Distillation for Exemplar-free Continual Learning

W naszej pracy badamy naukę przykładową bez wzorców (CIL) z uczeniem ze zrozumienia (KD) jako strategię regularyzacji, mającą na celu zapobieżenie zapominaniu. Metody oparte na KD są skutecznie stosowane w CIL, ale często mają trudności z regularyzacją modelu bez dostępu do wzorców danych treningowych z poprzednich zadań. Nasza analiza wykazuje, że ten problem wynika z istotnych zmian reprezentacji w sieci nauczycielskiej podczas pracy z danymi spoza dystrybucji. Powoduje to duże błędy w składniku straty KD, prowadząc do pogorszenia wyników w CIL. Zainspirowani niedawnymi metodami adaptacji w czasie testowania, wprowadzamy Adaptację Nauczyciela (TA), metodę, która jednocześnie aktualizuje nauczyciela i główny model podczas treningu przyrostowego. Nasza metoda bezproblemowo integruje się z podejściami CIL opartymi na KD i pozwala na spójne poprawianie ich wyników na wielu testach CIL bez wzorców.

Materiał konferencyjny:

Proceeedins of the IEEE/CVF International Conference on Computer Vision Workshops (ICCVW 2023), 2023, Institute of Electrical and Electronics Engineers

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Tomasz Trzciński

BlendFields: Few-Shot Example-Driven Facial Modeling

Tworzenie wiernych wizualizacji ludzkich twarzy wymaga uchwycenia zarówno ogólnych, jak i drobnych detali geometrii i wyglądu twarzy. Istniejące metody są albo oparte na danych, co wymaga obszernego zbioru danych, który nie jest publicznie dostępny dla społeczności badawczej, albo nie są w stanie uchwycić drobnych szczegółów, ponieważ opierają się na geometrycznych modelach twarzy, które nie mogą reprezentować szczegółowych detali tekstury za pomocą dyskretyzacji siatki i liniowej deformacji zaprojektowanej do modelowania tylko ogólnej geometrii twarzy. Przedstawiamy metodę, która łączy te dwie kwestie, czerpiąc inspirację z tradycyjnych technik grafiki komputerowej. Nieznane wyrazy twarzy są modelowane poprzez mieszanie wyglądu z ograniczonego zestawu skrajnych pozycji. Ten proces mieszania jest wykonywany poprzez pomiar lokalnych zmian objętościowych w tych wyrazach i lokalne odtwarzanie ich wyglądu, kiedy podobny wyraz jest wykonywany podczas testu. Pokazujemy, że nasza metoda uogólnia się na niewidziane wcześniej wyrażenia twarzy, dodając drobne szczegóły do gładkich deformacji wolumetrycznych twarzy, oraz demonstrujemy, jak może być stosowana także do innych obiektów niż twarze.

Materiał konferencyjny:

Proceedings of the IEEE/CVF Conference on Computer Vision and Pattern Recognition (CVPR), 2023, Institute of Electrical and Electronics Engineers

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Tomasz Trzciński

Detection of Out-of-Distribution Samples Using Binary Neuron Activation Patterns

Głębokie sieci neuronowe (ang. Deep Neraul Networks, DNN) osiągają znakomite wyniki w różnych zastosowaniach. Pomimo licznych wysiłków środowiska badawczego, próbki spoza dystrybucji (ang. Out-of-Distribution OoD) pozostają istotnym ograniczeniem klasyfikatorów wykorzystujących DNN. Zdolność do identyfikowania nieznanych próbek jako nowych jest kluczowa w aplikacjach krytycznych dla bezpieczeństwa, takich jak samochody autonomiczne, bezzałogowe pojazdy powietrzne i roboty. Istniejące podejścia do wykrywania próbek spoza dystrybucji traktują DNN jako czarną skrzynkę i oceniają wyłącznie wynikową pewność predykcji modelu. Niestety, ta metoda często zawodzi, ponieważ DNN nie są trenowane, aby zmniejszać swoją pewność dla próbek spoza dystrybucji. W tej pracy przedstawiono nową metodę wykrywania próbek spoza dystrybucji. Nasza metoda jest motywowana analizą teoretyczną binarnych wzorców aktywacji neuronów (ang. Neuron Activation Patterns, NAP) w architekturach wykorzystujących funkcję aktywacji ReLU. Zaproponowana metoda nie wprowadza wysokiego obciążenia obliczeniowego ze względu na binarną reprezentację wzorców aktywacji wyodrębnionych z warstw konwolucyjnych sieci neuronowej. Przeprowadzone badania eksperymentalne pokazały jej wysoką skuteczność na różnych architekturach sieci neuronowych oraz siedmiu zbiorach testowych.

Materiał konferencyjny:

Proceedings of the IEEE/CVF Conference on Computer Vision and Pattern Recognition (CVPR), 2023, Institute of Electrical and Electronics Engineers

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Krystian Radlak

Conductivity measurements in the 10–40 GHz band using Fabry–Pérot open resonator

W tym artykule przedstawiamy nowatorskie podejście do pomiaru przewodności elektrycznej objętościowych próbek materiałów przewodzących. Metoda opiera się na otwartym rezonatorze Fabry-Pérot, działającym w konfiguracji ze zwierciadłem płaskim i wklęsłym. Ze względu na to, że w rezonatorze tego typu wzbudza się wiele rodzajów typu TEM0,0,q, proponowana metoda umożliwia pomiar właściwości próbki na wielu częstotliwościach w zakresie od 10 do 40 GHz, z odstępem około 1,5 GHz między kolejnymi punktami częstotliwości. W przeciwieństwie do innych metod, nie wymaga ona docinania próbki na określony kształt, pod warunkiem że jej średnica jest znacznie większa od szerokości wiązki fali propagującej się w rezonatorze, a jej grubość wielokrotnie przekracza głębokość wnikania fali elektromagnetycznej. Nasza metoda zapewnia również wysoką dokładność pomiaru, porównywalną do metod opartych na rezonatorach jednomodowych oraz lepszą niż szerokopasmowe metody transmisyjne znane w literaturze. Pokazujemy, że otwarty rezonator, dzięki swojej wysokiej dobroci (Q) sięgającej 135 000, może być skutecznie stosowany do pomiarów próbek materiałów o różnej przewodności elektrycznej, od około 10^3 S/m (np. laminaty na bazie włókien węglowych) do ok. 10^7 S/m (np. stopy aluminium, miedź). Wykorzystując nasze urządzenie pomiarowe, pokazujemy również interesujący efekt silnej częstotliwościowej zależności przewodności efektywnej dla stali nierdzewnej. Jest to zjawisko typowe dla materiałów magnetycznych i wynika z dużych wartości złożonej przenikalności takich próbek. Ważne jest podkreślenie, że dostępnej literaturze nie znaleziono podobnych metod pomiarowych.

Artykuł:

Measurement

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Jerzy Cuper, Bartłomiej Wacław Salski, Paweł Kopyt

Unveiling the plating-stripping mechanism in aluminum batteries with imidazolium-based electrolytes: A hierarchical model based on experiments and ab initio simulations

Baterie aluminiowe z elektrolitami imidazolowymi stanowią obiecujący kierunek dla nowej generacji baterii. Krytycznym aspektem jest odwracalność anody z metalicznego aluminium, który jest utrudniony podczas ładowania-rozładowywania baterii z powodu odwracalnych/nieodwracalnych reakcji ubocznych po stronie anodowej i katodowej. Niezbędne jest zrozumienie mechanizmów roztwarzania-osadzania na interfejsie elektroda-elektrolit, co nie zostało jeszcze dobrze zbadane ze względu na złożoność różnych reakcji zachodzących na powierzchni anody aluminiowej. W niniejszej pracy połączono model fizyczny wysokiej wierności z teorią funkcjonału gęstości, aby wyjaśnić mechanizmy roztwarzania-osadzania, które zachodzą na powierzchni anody aluminiowej przy różnych gęstościach prądu. Na eksperymentalnie zweryfikowanym modelu fizycznym przeprowadzono analizę wrażliwości, wykorzystując model regresji metodą Gaussa oparty na algorytmach uczenia maszynowego, w celu zidentyfikowania najważniejszych parametrów dla mechanizmu roztwarzania-osadzania aluminium. Elektroosadzanie aluminium jest kontrolowane zarówno przez dyfuzję, jak i kinetykę, a przy wysokiej gęstości prądu jest ograniczone przez kinetykę reakcji elektrochemicznych. Praca ta podkreśla znaczenie łączenia modeli na różnych skalach, algorytmów uczenia maszynowego i eksperymentów w celu analizy zachowania złożonych systemów elektrochemicznych.

Artykuł:

Chemical Engineering Journal

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Piotr Jankowski

Dyscyplina:

Improved energy recovery from the condensed steam as part of HEN retrofit

Tradycyjne podejście do modernizacji sieci wymienników ciepła (HEN) opiera się na technikach projektowych bazujących na technologii Pinch (PT). Podejście to zostało rozszerzone, aby uwzględnić minimalizację strat energii wynikających z rozprężania pary kondensatu. Autorzy zaproponowali nowe podejście do minimalizacji strat energii w układzie gospodarki cieplnej sprzężonym z elektrociepłownią, wykorzystując zjawisko przechładzania kondensatu. Dodatkowo, zastosowanie przechładzania kondensatu może przeciwdziałać wadom powszechnie stosowanego wielostopniowego rozprężania kondensatu, co zwiększa operacyjność oraz obniża koszty inwestycyjne i eksploatacyjne. Studium przypadku ilustruje przydatność usprawnionej gospodarki kondensatem jako środka modernizacyjnego HEN. Obiektem badania jest zakład produkujący eter tert-butylowo-metylowy (MTBE), przetwarzający 18 t/h izobutylenu i zużywający 4386 kW gorącego czynnika (pary) w HEN. Badanie maksymalnego możliwego odzysku ciepła przy użyciu PT wskazuje, że łączny odzysk ciepła z gorących strumieni procesowych i kondensatu może zostać zwiększony o 510 kW w porównaniu do stanu istniejącego. Jednocześnie możliwe jest wygenerowanie dodatkowej mocy 120 kW w elektrociepłowni, która dostarcza energię do zakładu MTBE. Uwzględniono wykorzystanie istniejących wymienników ciepła przy rekonfiguracji HEN. Zaprezentowano nowy schemat systemu pary i kondensatu.

Artykuł:

Energy

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Mariusz Markowski, Krzysztof Urbaniec, Witold Suchecki, Sandra Anna Storczyk

You Can’t Do That On Protocols Anymore: Analysis of Covert Channels in IETF Standards

Techniki ukrywania informacji są szeroko wykorzystywane przez cyberprzestępców przykładowo w celu uniknięcia wykrycia przez sieciowe mechanizmy obronne. W ostatnim czasie używane są w szczególności do tworzenia ukrytych kanałów, czyli pasożytniczych ścieżek komunikacyjnych w ruchu sieciowym i obiektach cyfrowych. Niestety, wykrywanie ukrytych kanałów lub ich całkowite wyeliminowanie nie jest proste, szczególnie gdy nośnikiem ukrytej informacji są protokoły sieciowe. Jest to spowodowany faktem, iż ujawnienie obecności tego typu danych zależy od kontekstu, a ich normalizacja może częściowo upośledzić przepływ ruchu sieciowego. W niniejszym artykule przeanalizowano standardy organizacji IETF (Internet Engineering Task Force) w celu oceny, czy ryzyka związane z obecnością ukrytych kanałów zostały uwzględnione już podczas fazy standaryzacji. W rezultacie ustalono, że podatność protokołów sieciowych na zagrożenie ukrytą komunikacją było uwzględniane jedynie okazjonalnie. Następnie przedstawiamy kilka wytycznych mających na celu poprawę standaryzacji nowych protokołów i usług, co pozwoli na tworzenie protokołów odpornych na ukrywanie informacji.

Artykuł:

IEEE Network

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Wojciech Mazurczyk

MSHGANMDA: Meta-Subgraphs Heterogeneous Graph Attention Network for miRNA-Disease Association Prediction

Cząsteczki MikroRNA (miRNA) są istotne w wielu procesach biologicznych, są także związane z występowaniem niektórych chorób u ludzi. W pracy proponujemy model uczenia maszynowego, który przewidywać powiązanie cząsteczki o danej sekwencji z chorobą. Pozwala to redukować liczbę eksperymentów w laboratorium biologicznym, które są kosztowne i długotrwałe.

Liczne, wcześniejsze eksperymenty biologiczne zidentyfikowały wiele rodzajów związków między miRNA a chorobami, ale istniejące inne metody obliczeniowe nie są w stanie przewidywać poprawnie takich powiązań dla cząsteczek miRNA. Nasz algorytm wykorzystuje nową architekturę sztucznej sieci neuronowej, opartą na grafach, nazywaną MSHGATMDA. Uwzględniliśmy znane z literatury związki miRNA - choroba dodając pięć grafów, zaś model znajduje podobieństwo do któregoś z tych grafów. Taka architektura, uzupełniona warstwami w pełni połączonymi, pozwala poprawnie przewidzieć wyniki nieznanych związków miRNA - choroba.

Nasz program dla analizy danych z bazy HMDD, zawierającej 5430 ludzkich miRNA, pokazał znaczną poprawę w stosunku do innych metod, uzyskując przy pięciokrotnej walidacji krzyżowej następujące średnie oceny: dokładność 0.8595, precyzję 0.8601, czułość 0.8596 i miarę F1=0.8595. Ponadto uzyskaliśmy wartość AUC ROC wynoszącą 0.934, jest to obecnie wartość przewyższająca wyniki z innych podejść. Dodatkowo potwierdzamy skuteczność MSHGATMDA w przewidywaniu nieznanych chorób poprzez studia przypadków.

Artykuł:

IEEE Journal of Biomedical and Health Informatics

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Robert Marek Nowak 

Vascularized tumor-on-chip microplatforms for the studies of neovasculature as hope for more effective cancer treatments

Angiogeneza to proces tworzenia nowych naczyń krwionośnych w oparciu o pierwotny splot naczyniowy. Jej przebieg kontrolowany jest przez liczne czynniki stymulujące (pro-angiogenne) oraz hamujące (anty-angiogenne). Zaburzenia gospodarki czynnikami angiogennymi uczestniczą w procesach wzrostu i przerzutowania guzów nowotworowych. Obecnie, badania nad angiogenezą prowadzone są z wykorzystaniem dwuwymiarowych hodowli komórkowych oraz zwierząt. Badania te są niewystarczające. Obiecującą alternatywą wydają się być mikroukłady przepływowe, które umożliwiają analizę mechanizmów regulujących angiogenezę na poziomie molekularnym. Mikroukłady przepływowe potencjalnie  pozwolą na opracowanie nowych, bardziej skutecznych, docelowo spersonalizowanych metod leczenia. W niniejszym przeglądzie podsumowujemy dotychczasowe badania w dziedzinie mikroplatform typu "unaczyniony nowotwór na chipie". Omawiamy techniki waskularyzacji stosowane w mikrofluidyce, przedstawiamy różne podejścia aktywacji "angiogenezy na chipie" oraz opisujemy dotychczasowe próby odtworzenia unaczynionego mikrośrodowiska nowotworowego w warunkach mikroprzepływowych.

Artykuł:

Biosensors & Bioelectronics

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Joanna Konopka, Agnieszka Żuchowska, Elżbieta Jastrzębska

Life Cycle Assessment of sewage sludge mono-digestion and co-digestion with the organic fraction of municipal solid waste at a wastewater treatment plant

Oczyszczalnie ścieków dążą do zwiększenia niezależności energetycznej poprzez intensyfikację produkcji biogazu. Badanie obejmowało Ocenę Cyklu Życia (LCA), porównującą kofermentację (AcD) osadów ściekowych (SS) z organiczną frakcją odpadów komunalnych (OFMSW) w oczyszczalni ścieków z monofermentacją (AD) osadów ściekowych (SS). LCA opierało się na badaniach autorów, które pokazały, że produkcja metanu w stosunku do masy mokrej w kofermentacji była wyższa niż w monofermentacji o 86,4%, 225,8% i 354,3% dla stosunków mieszania SS:OFMSW  odpowiednio 75:25, 50:50 i 25:75.  LCA produkcji 1 kWh energii z biogazu w oczyszczalni ścieków obejmowało dwa podsystemy: produkcję energii (AD/AcD i CHP) oraz zarządzanie odpadami (suszenie, spalanie z odzyskiem energii, składowanie popiołów). Metodologie CML-IA baseline 2013 i Recipe 2016 Midpoint (H) LCIA wskazały wpływ na środowisko w kategoriach: wyczerpywanie abiotyczne - paliwa kopalne (wyczerpanie zasobów kopalinowych), globalne ocieplenie, toksyczność dla ludzi (niekancerogenność), słodkowodne i morskie toksyczności ekotoksykologiczne. AD SS charakteryzowało się największym wpływem we wszystkich kategoriach, który zmniejszał się wraz ze wzrostem zawartości OFMSW. Obie metody wykazały znaczący wpływ AD i AcD na globalne ocieplenie, co wskazuje na potrzebę określenia śladu węglowego (CF) produkcji 1 kWh energii z biogazu (gCO2 kWh−1) w WWTP, przy użyciu GWP100 IPCC 2021 (w tym absorpcję CO2). CF był najwyższy dla produkcji energii z biogazu w SS AD (1509 gCO2 kWh−1) i zmniejszał się wraz ze wzrostem zawartości OFMSW w AcD (872–481 gCO2 kWh−1). Obserwowano to również w zarządzaniu odpadami. CF zmienił się z 1508 gCO2 kWh−1 dla SS AD do 396 gCO2 kWh−1 dla stosunku mieszania SS: OFMSW 25:75 w AcD. Związane z produkcją energii z biogazu i zarządzaniem odpadami obciążenia środowiskowe były równie istotne. Na koniec zaproponowano formułę porównania ekonomicznego i ekologicznego SS AD i AcD SS z OFMSW.

Artykuł:

Science of the Total Environment

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Beata Karolinczak, Justyna Walczak, Monika Żubrowska-Sudoł

Metastable b-Phase Ti–Nb Alloys Fabricated by Powder Metallurgy: Effect of Nb on Superelasticity and Deformation Behavior

Niniejsza praca dotyczy określenia wpływu zawartości Nb na właściwości mechaniczne, superelastyczność oraz mechanizm deformacji metastabilnych stopów Ti-xNb. Materiał badawczy został wytworzony poprzez mechaniczne stopowanie i konsolidację proszków w procesie prasowania na gorąco. Wytworzone materiały cechowały się drobnoziarnistą mikrostrukturą, złożoną z mikrometrycznych ziaren fazy β-Ti oraz węglików TiC. Przeprowadzone badania wykazały, że w zależności od zawartości Nb, odkształcenie plastyczne jest realizowane poprzez trzy mechanizmy: przemianę martenzytyczną, bliźniakowanie oraz poślizg dyslokacji. Złożoność mechanizmów deformacji aktywowanych w czasie odkształcenia plastycznego prowadziła do nieliniowych zmian granicy plastyczności w zależności od udziału Nb w stopie. Określono, że największą wytrzymałością cechują się stopy, w których dochodzi do przemiany martenzytycznej, natomiast stopy, w których dochodzi do bliźniakowania, cechowały się znacznie niższą wytrzymałością, ale znakomitą plastycznością. Ponadto, stwierdzono rozbieżności z danymi literaturowymi względem dokładnego składu stopu a dominującego mechanizmu odkształcenia. Różnice wynikają z przebiegu procesu technologicznego zastosowanego w niniejszej pracy a metodami stosowanymi przez inne grupy badawcze. W trakcie wytwarzania materiału metodami metalurgii proszków może dochodzić do stabilizacji fazy β ze względu na tendencję do adsorbowania tlenu. Dodatkowo, stwierdzono, że efekt superelastyczny może być związany z tym zjawiskiem, ze względu na stabilizację fazy beta wynikającą z obecności tlenu w roztworze stałym. Głównym wynikiem niniejszej pracy jest wykazanie, że zastosowanie technologii metalurgii proszków pozwala osiągnąć silny efekt superelastyczny dla stopu Ti-14Nb. Podobny poziom może być osiągnięty dla stopów o dużo wyższej zawartości Nb w przypadku zastosowania konwencjonalnych metod wytwarzania stopów. Wyniki przedstawione w niniejszej pracy mogą stanowić podstawę do rozwoju nowych superelastycznych metastabilnych stopów β-Ti, zwłaszcza tych produkowanych z wykorzystaniem nowo opracowanych technologii metalurgii proszków i druku addytywnego.

Artykuł:

Metallurgical and Materials Transactions A-Physical Metallurgy and Materials Science

Rok wydania:

Autorzy z PW:

Witold Chromiński