200 lat PW: wokół 1826 roku, czyli początki Politechniki Warszawskiej

4 stycznia 1826 roku otwarto Szkołę Przygotowawczą do Instytutu Politechnicznego. Datę tę uznaje się za powstanie szkolnictwa technicznego w Warszawie i za początki Politechniki Warszawskiej. Jak wyglądała ta historia? 

Na początku XIX wieku w kręgach społeczeństwa polskiego coraz silniejsza była potrzeba utworzenia w Warszawie wyższej szkoły technicznej. W tamtym czasie bardzo aktywnie na rzecz rozwoju polskiego szkolnictwa wyższego działał Stanisław Staszic – działacz oświeceniowy, pisarz i publicysta, filozof i tłumacz, przyrodnik.

W 1825 roku Stanisław Staszic stanął na czele Rady Instytutu Politechnicznego, której celem było zorganizowanie wyższej uczelni technicznej. Ostateczna decyzja o powstaniu nowej uczelni ogólnotechnicznej zapadła 21 grudnia 1825 roku. Uczelnia nosiła nazwę Szkoły Przygotowawczej do Instytutu Politechnicznego. Jej początkową siedzibą były gmachy Uniwersytetu Warszawskiego, a od 1828 roku także prawe skrzydło Pałacu Krasińskich. Docelowa siedziba Uczelni miała mieścić się w budynkach wzniesionych przez Antonio Corazziego przy ulicach: Smolnej, Książęcej i Nowym Świecie. Jednak plan ten nigdy nie został zrealizowany. 

Uroczyste otwarcie Szkoły Przygotowawczej do Instytutu Politechnicznego 4 stycznia 1826 roku odbyło się w Pałacu Kazimierzowskim (od 1816 roku roku budynek był siedzibą Uniwersytetu Warszawskiego). Mowę inauguracyjną wygłosił Stanisław Staszic i było to jego ostatnie publiczne wystąpienie (Staszic zmarł 20 stycznia). 

Nauka w Szkole odbywała się na dwuletnich kursach wprowadzających, a następnie na również dwuletnich kursach wyższych. Kursy niższe podzielone zostały na klasę I i klasę II, odpowiadając mniej więcej poziomowi szkół średnich. Kursy wyższe koncentrowały się na teoretycznych naukach matematyczno-przyrodniczych i zostały podzielone na cztery wydziały: Inżynierii Cywilnej, Chemiczny, Mechaniczny i Handlowy. Organizacja nauczania na kursach była wzorowana na systemie francuskim. Językiem wykładowym był polski. Dyrektorem Szkoły Przygotowawczej został Kajetan Garbiński – absolwent College de France, Sorbony i École Polytechnique w Paryżu. W 1826 roku na pierwszy rok studiów przyjęto 44 studentów. 

Szkoła została zamknięta po wybuchu powstania listopadowego. Definitywnie przesądziła o tym decyzja rządu w Petersburgu z 19 listopada 1831 roku.