Znak Politechniki Warszawskiej

Kosmiczne mikroorganizmy „w rękach” studentów PW

Studenci z Sekcji Balonowej Studenckiego Koła Astronautycznego Politechniki Warszawskiej prowadzą projekt BuLMA (Balloon micro Lifeform-and-Meteorite Assembler), którego celem jest badanie mikroorganizmów i mikrometeorów występujących w stratosferze. We wrześniu 2015 roku projekt został zgłoszony do kampanii REXUS/BEXUS prowadzonej przez agencje kosmiczne: Europejską, Niemiecką i Szwedzką. Obecnie, jako jeden z kilkunastu projektów z całej Europy, pozytywnie przeszedł pierwszy etap konkursu.

Członkowie Sekcji Balonowej SKA w ESTEC

BuLMA to część programu PARTICULA, prowadzonego przez studentów od 2013 roku, który zakłada pozyskanie własnych mikrometeorów zanim dotrą one na powierzchnię Ziemi. Pierwszym aparatem, który miał wyłapywać z przestrzeni kosmicznej mikrometeory była PARTICULA 1, która została wysłana do stratosfery 30 czerwca 2013 roku. Następnie młodzi inżynierowie ulepszali aparat i tak powstały kolejne wersje projektu PARTICULA. Obecna wersja, czyli PARTICULA 5 została wyposażona w specjalne aerodynamiczne zespoły zasysające powietrze ze stratosfery i wychwytujące z nich aż trzy rodzaje obiektów – mikrometeoryty, cząstki pyłu i mikroorganizmy – przy pomocy pola magnetycznego (analogicznie, jak dotychczas), pola elektrycznego i organicznego żelu (np. agaru), zastąpionego później membranami o wysokiej chropowatości. Nowy aparat, początkowo nazywany μCatcher, został później przechrzczony na nazwę BμLMA, i wreszcie BuLMA – Balloon micro Lifeform-and-Meteorite Assembler – mówi Tomasz Miś koordynator projektu.

Eksperyment BuLMA przeprowadzany będzie dzięki wykorzystaniu dwóch cyklonów aerodynamicznych przypominających kubeczki, w których zasysane powietrze będzie wirowało. Łapane cząsteczki będą wypychane na ścianki, gdzie zatrzymają je: magnes stały, elektrody z polem elektrycznym oraz specjalne chropowate membrany. Następnie złapane mikrometeory i cząstki pyłu – wielkości od 0,1 do 0,01 części milimetra – będą badane pod mikroskopem przez członków drużyny, których wspierać będą eksperci z zakresu mikrobiologii. Chcemy je zbadać, aby sprawdzić skąd pochodzą dane cząstki i jaki mają skład. Poznać, jak bardzo mikroorganizmy stratosferyczne różnią się od tych, które żyją na powierzchni naszej planety. Chcemy również zwyczajnie zgłębić tajemnice kosmosu – mówi Paula Gajewska, członek zespołu.

BuLMA

Kampania REXUS/BEXUS (Rocket/Balloon Experiments for University Students) jest jednym z najbardziej prestiżowych w Europie i na świecie programów z zakresu inżynierii kosmicznej kierowanych do studentów uczelni wyższych. W historii całej kampanii jedynie dwóm polskim drużynom udało się dotrzeć do jej końca i przeprowadzić swój eksperyment – były to zespoły SCOPE 2.0 z Politechniki Warszawskiej (2009 rok) i FREDE z Politechniki Wrocławskiej (2015 rok).

Udział w takiej kampanii nie tylko pozwala zwiększyć kwalifikacje członków projektu w zakresie inżynierii kosmicznej, ale również  przyczynia się do wydatnej międzynarodowej promocji uczelni - mówi Tomasz Miś.

Po raz pierwszy zgłosiliśmy projekt BuLMA do konkursu REXUS/BEXUS w 2014 roku. Został on uznany za bardzo interesujący i mający duży potencjał. Niestety duża liczba startujących zespołów nie pozwoliła nam na udział w kampanii BEXUS 20/21. Przeanalizowaliśmy dokładnie wskazówki dane nam rok wcześniej przez jury konkursu oraz dokonaliśmy modyfikacji projektu. W grudniu 2015 roku zaprezentowaliśmy poprawioną wersję programu BuLMA i uzyskaliśmy pozytywną odpowiedź - nasz projekt dostał się do kampanii BEXUS 22/23 – wyjaśnia Paula Gajewska.

Zespół z Politechniki Warszawskiej liczy sześć osób: Tomasz Aleksander Miś (koordynator projektu), Emilia Węgrzyn, Kamil Jasiński, Mateusz Płonka, Paula Gajewska i Adrian Nowakowski. Jeśli studenci przejdą wszystkie etapy konkursu, to w październiku 2016 roku z kosmodromu w Kirunie na północy Szwecji wystartuje balon stratosferyczny z ich eksperymentem. W gondoli balonu znajdą się łącznie cztery urządzenia studentów z Europy. Członkowie zespołu pracują obecnie nad dalszą częścią projektu i przygotowują się do Student Training Week – warsztatów, które odbędą się w Esrange Space Center Europejskiej Agencji Kosmicznej w Szwecji w dniach 14-20 lutego 2016 roku.